Heb je er vandaag het goedste van gemaakt? 10 lessen over geluk
Wat is geluk anno 2025 in een wereld waarin oorlog, de apocalyps en AI het nieuws beheersen? Wij vroegen het aan Leo Bormans, geluksonderzoeker en auteur van internationale bestsellers als ‘The World Book of Happiness’ en ‘The World Book of Hope’. Hij heeft recent twee nieuwe boeken uit De vallei van Troost en een heruitgave van 20 wegen naar geluk. “Niemand ‘moet’ gelukkig zijn. Maar als je het wil, zijn er wel dingen waar je op kunt letten.” 10 lessen over geluk.
1. Geluk is besmettelijk
“Net zoals klagen en zagen besmettelijk zijn, is positief zijn dat ook. Mensen die positiviteit uitstralen, zijn gelukkiger en gezonder en daar worden onze familie en vrienden ook gelukkiger van. Omring jezelf met dat soort mensen en doe zelf je best.”
2. Eer de vogeltjes
“Dure reizen, een ticket voor Tomorrowland of een weekend naar de sauna… De dingen die we lezen in de boekjes en die ons geluk en ontspanning beloven zijn allemaal niet slecht, maar de essentie is toch nog iets anders. Geluk creëren voor jezelf en de ander op een duurzame manier gaat over tevredenheid vinden in de kleine dingen. Het geluid van de vogeltjes in de tuin appreciëren, een goed boek lezen… tellen ook mee.
3. Hou een dankbaarheidsdagboek bij
Uit onderzoek is gebleken dat je niet kwaad, angstig of verdrietig kan zijn op hetzelfde moment dat je dankbaarheid voelt. “Al twintig jaar schrijf ik elke dag drie dingen in een boekje waar ik dankbaar voor ben. Soms heb ik er vier en schuif ik eentje door. Het is een verzameling van grote, maar vooral kleine dingen die echt het verschil maken.”
4. Vier het pinguïnmoment
De pinguïnmethode dankt zijn naam aan een moment waarop Leo zijn kleinzoon van vijf jaar voor het eerst gaat oppikken in de kleuterschool. “Op het moment dat de bel gaat zie ik al die kleine kinderen door elkaar lopen en bekruipt me plots de angst dat ik hem niet ga vinden. Ik begeef me naar de pinguïnklas -vandaar de naam-, onze blikken kruisen, hij lacht en ik smelt. Op dat moment telt niets anders.
Ik vergelijk het met hoe pinguïns, met honderden op zo’n ijsschots, elkaar terugvinden. Ik weet niet hoe, maar het is het opperste geluk. Een seconde lang, maar ik gun het iedereen. Prof. Barbara Fredrickson (USA) legt uit wat zo’n ‘micromomenten van positiviteit ‘in onze hersenen doen. Ze verbreden onze blik en versterken ons. Ze zorgen voor verbinding, creativiteit en positieve groei. Kortom, we worden betere versies van onszelf.”
5. Groet de mensen
Wereldwijd sterven elk uur 100 mensen aan eenzaamheid blijkt uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie. “Eenzaamheid als directe oorzaak”, vult Bormans aan. “Dat is schrijnend. De enige pil die werkt tegen eenzaamheid is de andere mens. Vraag niet aan mensen ‘Hoe gaat het?’. Vraag: ‘Hoe gaat het vandaag?’. Je vraagt en toont op die manier dat het niet zomaar ‘goed’ is. Je creëert een opening en maakt ruimte voor verbinding.
6. Zin Geven
Leo vraagt op welke dag ik geboren ben en leest een wijze spreuk over geluk voor van een bekende mens. Hij koppelt er een advies aan van op zijn Gelukskalender. Ik krijg er eentje van kunstfotograaf Robert Mapplethorpe: “Ik ben geobsedeerd door schoonheid. Ik wil dat alles perfect is, en dat is het natuurlijk niet. En dat is een lastig uitgangspunt, want je bent nooit tevreden.”
Ik stel hem de vraag terug. ‘‘Alles komt op tijd voor wie kan wachten’, van de Franse schrijver François Rabelais. Wat mooi. Ik geloof dat je dingen nooit moet forceren. We hebben net aan ‘zin geving’ gedaan, de ander een zin gegeven.” Het raakt me en ik zal er de rest van de dag over nadenken. Het voelt als een klein cadeautje.
7. Troost vinden, dat is troost geven
“De meeste mensen die ik afgelopen jaren en wereldwijd sprak, hebben het niet over geluk, maar over verdriet. Alle mensen hebben een diep verdriet in zich. Omwille van hun opvoeding, een verlies of tegenslag die ze hadden.
Probeer de ander geen moed in te spreken, of zelf te klagen dat niemand naar je luistert of niemand je helpt. Vraag je af wanneer heb jij voor het laatst echt naar iemand geluisterd of écht iemand geholpen?”
8. Optimisme komt met opgestroopte mouwen
“Je kan ontelbaar veel boeken lezen over hoe je gelukkiger kan worden, maar je moet er ook effectief iets mee doen. Gelukspieren moeten getraind worden. Breng die koffie naar de buurman, doe boodschappen voor een zieke collega, laat dat briefje achter …”
9. 40 procent van ons geluk zit in onze mindset
“Aan bepaalde omstandigheden, zoals waar je geboren bent, en een genetische aanleg, kan je weinig aan doen. Maar een groot deel van jouw geluk heb je wel in handen. Dat komt met een bepaald verantwoordelijkheidsgevoel. We mogen niet vergeten dat we in één van de gelukkigste landen ter wereld wonen. We zijn niet geboren in Gaza, Oekraïne, Soedan of Afghanistan. We leven in vrede, hebben een goede gezondheidszorg en onderwijs. Ik pleit voor een realistisch optimisme.”
10. Gezien de omstandigheden, hebben wij ons best gedaan om er het goedste van te maken.
“Niet het beste, maar het goedste. Dat benadrukt het belang van ethiek. De rest van de zin behelst een dagelijkse en positieve intentie en een optimistisch realisme. Ik hoop dat je zo je dag én je leven mag beëindigen.”
Leo Bormans komt op 25 okt naar Boektopia in Kortrijk.
Meer info op www.leobormans.be
