Braeckman Distillers – Meesters in jenever, gin én whisky

Het is zonnig wanneer we Braeckman Distillers binnenstappen. En hoewel jenever – hun signatuurproduct – misschien eerder winterse gezelligheid oproept, smaakt hij ook prima op een warme dag als deze. In een cocktail, bijvoorbeeld. Wat dacht je van een jenever-tonic?

Straks doet Sebastian Braeckman – die samen met zijn broer Pieter-Jan en hun vader Filip het familiebedrijf runt – meer serveersuggesties uit de doeken, maar eerst keren we meer dan een eeuw terug in de tijd. Naar 1918 om precies te zijn. Toen bracht Achiel Braeckman vanuit zijn kruidenierszaak in Nederzwalm zijn eerste jenever op de markt. 

Die kreeg de naam ‘De Blauwe Duif’. Achiel was immers ook duivenmelker en zijn ‘Blauwe Duif’ won keer op keer. Ook de jenever werd een prijsbeestje. Anno 2025 wordt hij nog steeds gemaakt én gesmaakt. Vandaag gebeurt dat in Oudenaarde, waar de jenever op de traditionele manier bereid wordt, maar dan wel in een moderne stokerij.

Een stukje erfgoed

Wist je trouwens dat er in de 16e eeuw al jenever werd gemaakt? Met granen, jeneverbessen en andere kruiden stookte men toen een drankje waaraan geneeskrachtige eigenschappen werden toegeschreven. Vandaar ook de uitdrukking ‘nen druppel’: het werd druppelsgewijs toegedicht. Jenever won razendsnel aan populariteit, maar al snel werd duidelijk dat het toch vooral een genotsmiddel was. 

Hoewel we jenever in de eerste plaats met Hasselt associëren, kent vooral Oost-Vlaanderen een bijzonder rijke jenevertraditie.

Tot op de dag van vandaag vind je hier het grootste aantal actieve jeneverstokerijen. Het is een stukje nationale trots waar de Engelsen tijdens de Engels-Nederlandse oorlogen jaloers op waren. ‘Dutch courage’ noemden ze het, toen ze zagen hoe soldaten uit de Lage Landen zich met een flinke slok moed indronken.

In Engeland mogen ze het overigens niet maken, want jenever is een beschermd product dat alleen in België, Nederland en enkele aangrenzende regio’s in Frankrijk en Duitsland mag worden gestookt. Maar het inspireerde hen wel tot wat nu hun eigen trots is: gin. Die wordt niet gemaakt met moutwijn, maar met neutrale alcohol en kruiden. Je zult er dus geen granensmaak in terugvinden.

Meer dan jenever

Braeckman is een van de weinige overgebleven stokers die nog helemaal zelf zijn moutwijn maakt. Zo houdt het controle over de smaak en kwaliteit van hun jenever, want net de moutwijn geeft die diepgang en karakter.

Toch is de Belg dit streekproduct een beetje uit het oog verloren. “Jenever heeft helaas een wat ouderwets imago”, vertelt Sebastian Braeckman. “We grijpen tegenwoordig sneller naar gin of whisky, terwijl je een jenever die tien jaar gerijpt heeft, gerust naast een whisky kunt zetten. Velen zullen het onderscheid niet kunnen maken.” Hoewel Braeckman verknocht is aan zijn jenever, bracht het bedrijf in 2015 zijn eigen gin op de markt. Baldwin’s gin kreeg wel een Vlaamse toets met drie lokale kruiden: kamille, vlierbloesem en engelwortel.

Belgische whisky

Twee jaar later, in 2017, volgde een eerste Belgische whisky. Die lag toen al negen jaar te rijpen. “Mijn overgrootvader zou ongetwijfeld trots zijn op de weg die we hebben afgelegd, al had hij nooit verwacht dat we ooit whisky zouden maken”, zegt Sebastian. “Ook mijn vader vond het een gewaagde zet, maar het heeft zijn vruchten afgeworpen. In 2021 werden we in Jim Murray’s Whisky Bible uitgeroepen tot de beste Europese single cask. Sindsdien bouwen we onze whiskyvoorraad stelselmatig verder uit, al blijven we een artisanale stoker die wegblijft van massaproductie.”

Ook dit jaar viel Braeckman in de prijzen. Op de prestigieuze International Wine & Spirit Competition behaalden ze zilver voor hun Amaro (een bitterzoet aperitief), Baldwin’s gin en de single malt – double cask whisky. De tien jaar oude single grain jenever kreeg goud, wat hopelijk helpt om jenever terug sterker op de kaart te zetten.

Van korrel tot borrel

We krijgen een rondleiding door de distilleerderij. Voor graanjenever start het proces met drie graansoorten: tarwe die de moutwijn een zachte smaak geeft, rogge die zorgt voor een kruidige toets en gemoute gerst die ervoor zal zorgen dat het zetmeel in de granen wordt omgezet in suiker – de basis voor alcohol. Braeckman koopt zijn graan bij lokale boeren en werkt samen met een Belgische mouterij. Ook de grondstoffen komen dus uit eigen streek.

Tijdens het vermalen van de granen wordt er Oudenaards bronwater aan toegevoegd. Onderschat niet de impact van het water op de smaak. Ooit telde deze streek 17 brouwerijen, dat zegt iets over de kwaliteit van het grondwater dat hier uit de diepte wordt opgepompt. 

In de beslagketel wordt het zetmeel in de granen omgezet in suiker. Die suiker wordt omgezet in alcohol zodra gist aan het mengsel wordt toegevoegd. Het resultaat? Een karakteristieke moutwijn die de basis vormt voor graanjenever. 

Voor het zover is, vindt nog een dubbel distillatieproces plaats. Door verhitting en condensatie worden de alcohol en aroma’s uit het vergiste graanbeslag gehaald. Hier voel je de hand van de meester het sterkst. Het is waar het karakter van de stokerij tot leven komt. Voor jenever wordt er nog een kruidendistillaat met jeneverbes en andere kruiden aan toegevoegd. Voor whisky gaat het granendistillaat, ook wel ‘new make spirit’ genoemd en vergelijkbaar met moutwijn, naar het rijpingsmagazijn.

De engelen willen ook wat

Zodra Sebastian de poort van het rijpingsmagazijn opent, waait ons een sterke whiskygeur tegemoet. Het is alcohol die tijdens het rijpingsproces verdampt, ook wel de ‘angel’s share’ genoemd. Dat de engelen hun deel krijgen, tot daaraantoe. Maar op alles wat ver-
kocht wordt, wil de fiscus natuurlijk wel zijn deel. Daarom gaat
het magazijn op slot.

Een 500-tal vaten liggen hier geduldig te rijpen. Heel wat bourbonvaten uit Amerika die een subtiele vanille en karamelsmaak afgeven, en sherryvaten uit Zuid-Spanje die de whisky een hint van rozijn geven. Er liggen ook wat marsalavaten, muscatelvaten, cognacvaten en portovaten. De heren Braeckman experimenteren graag, vooral met verschillende vaten om telkens nieuwe smaken te creëren.

Jong of oud?

Gevraagd naar zijn favoriet uit het aanbod, aarzelt Sebastian. “Het hangt echt van het moment af, maar als het moet, kies ik Baldwin’s gin als aperitief. De single malt – double cask whisky drink ik ook graag. Die heeft zowel gerijpt in bourbon- als sherryvaten en dat levert een zachte en goed uitgebalanceerde smaak op. En bij jenever grijp ik naar de oude jenever, vanwege het complexe smaakprofiel.”

Die oude jenever heeft niet per se lang gerijpt. Braeckman laat hem wel rijpen op het vat, maar dat moet niet. De term is voorbehouden voor jenever die nog op de oude manier wordt gemaakt. Met meer moutwijn, en dus een sterkere granensmaak. “Met de technologie van vandaag kan je de granensmaak er veel beter uitfilteren, maar vroeger lukte dat niet. Oude jenever moet minstens 15% moutwijn bevatten, jonge slechts 1,5%”, legt Sebastian uit.

Tijd voor de beloofde serveersuggesties: “Mix een jonge jenever eens met tonic voor een kruidig alternatief voor een gin-tonic”, tipt Sebastian. “Of combineer oude jenever, die dichter aanleunt bij whisky met ginger ale voor een verrassend verfrissende jenevercocktail”.
Laat het je smaken!

Bezoek de stokerij

Je kunt ook zelf de graanstokerij bezoeken. Tijdens een boeiende rondleiding ontdek je het volledige productieproces van jenever, gin en whisky. En natuurlijk kan je proeven. Waarom maak je er niet meteen een weekendje van? Oudenaarde heeft veel te bieden: talrijke wandel- en fietsroutes, het gotische stadhuis met belfort waarin het stadsmuseum MOU huist en het Centrum Ronde van Vlaanderen, waar de koershelden het hele jaar door gevierd worden. Oudenaarde is ook genieten in de vele cafés en restaurants waar je de vele streekproducten ontdekt, zoals de jenever van Braeckman, of het bier van Roman en Liefmans. 

Plan je bezoek op www.braeckman.eu en Visit.Oudenaarde.be